Sinds april van dit jaar heeft Daniëlle van der Zon het stokje van Jos Jongstra overgenomen als directeur van het Centraal Bureau Drogisterijbedrijven (CBD). De nieuwe directeur van het CBD wil zich de komende jaren vooral richten op de lobby richting Den Haag, de maatschappelijke rol van de drogist en de vele verandering in wetgeving die invloed hebben op de drogisterij.
Daniëlle van der Zon kwam achttien jaar geleden binnen bij het Centraal Bureau Drogisterijbedrijven (CBD) op basis van een vacature, waarin gevraagd werd om een jurist. “Ik kende drogisterijen wel als winkel, maar wat er achter de schermen plaatsvond, en waar het CBD zich mee bezighield, werd me pas later duidelijk. Werken in de drogisterij is niet zomaar iets, de medewerkers zijn echte vakmensen met een goede opleiding en zij volgen jaarlijks nascholing. Ze werken met geneesmiddelen en gezondheidsproducten en moeten volgens de wet verantwoorde zorg geven bij de verkoop van zelfzorggeneesmiddelen. Er wordt veel van hen verwacht en dat maakt het werken voor de drogisterijbranche en alle drogisterijmedewerkers extra interessant.”
Is jouw achtergrond als jurist van meerwaarde in jouw huidige rol?
“Als beleidsmedewerker van het CBD zag ik in die 18 jaar steeds meer wet- en regelgeving op onze sector afkomen. Deze wetten en regels moeten goed worden geïmplementeerd, anders kan het grote gevolgen hebben, zoals een hoge boete van de NVWA. Dat geldt niet alleen voor wetten over geneesmiddelen en voedingssupplementen, maar ook over bijvoorbeeld biociden, precursoren voor explosieven of verpakkingen.
Op dit moment speelt nog steeds het wetsvoorstel tot aanpassing van artikel 62 in de Geneesmiddelenwet, die advisering over UAD-geneesmiddelen op afstand mogelijk maakt. De (assistent)drogist hoeft daarbij niet meer fulltime aanwezig te zijn voor advies over UAD-geneesmidddelen op de winkelvloer. Die advisering kan volgens dit wetsvoorstel ook plaatsvinden via een digitale tablet of telefoon. De discussie over de ‘drogist op afstand’ speelt al een hele tijd en het CBD heeft de standpunten van de branche overgebracht tijdens de consultatierondes. Ook informeren we de betrokken Kamerleden met zorg in hun portefeuille hoe wij ons als branche voorbereiden op een eventuele wetswijziging. Daar heb ik me als beleidsadviseur en verantwoordelijke voor regulatoire zaken altijd actief mee beziggehouden en dan is een juridische achtergrond zeker zinvol.”
Nieuwe veldnorm
Hoe bereidt de branche zich voor op deze veranderende wetgeving?
“We bewegen inmiddels mee met de verwachte veranderingen en hebben, op basis van de reeds bestaande Nederlandse Drogistennorm, een nieuwe norm opgesteld, in samenwerking met het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL, de branche organisatie voor supermarkten). De besturen van beide organisaties zijn akkoord gegaan met deze nieuwe norm en hebben uitgesproken dat de leden zich, na invoering van de wet, hieraan gaan houden. Die nieuwe, brede veldnorm is grotendeels gebaseerd op de bestaande Drogistennorm. Het belangrijkste is, dat de verantwoorde zorgplicht in deze norm blijft bestaan en de drogist daarin een belangrijke rol heeft. Het ministerie van VWS en toezichthouder IGJ zijn op de hoogte van dit initiatief en ondersteunen het. Ons geduld wordt echter wel op de proef gesteld, de behandeling door de Tweede Kamer van het huidige wetsvoorstel is weer verschoven, nu tot na het zomerreces 2026. Wij verwachten dat de invoering van de wet niet voor 2027 plaatsvindt.
Komend jaar komt er ook veel wet- en regelgeving uit Europa aan, onder meer de nieuwe EU farmawetgeving. Deze EU wetgeving vervangt op termijn de gehele Nederlandse Geneesmiddelenwet, dus we moeten alert zijn en erop toezien dat de positie van de drogist met de nieuwe wetgeving gehandhaafd blijft. Uit gesprekken met VWS blijkt dat het ministerie de meerwaarde van de drogist ziet en de sector op waarde weet te schatten.”
Is de Europese geneesmiddelenwet flexibel genoeg om de unieke positie van de drogist te respecteren?
“Ik denk het zeker: Nederland vaart er wel bij dat we drogisterijen hebben, anders zou de druk op de eerste-lijnszorg veel hoger zijn. Dat ziet VWS ook, en het ministerie heeft aangegeven dat het de bedoeling is dat geneesmiddelen die nu bij drogisten verkrijgbaar zijn daar ook beschikbaar blijven. In de nieuwe EU farmawetgeving staan antimicrobacteriële en antischimmelmiddelen vermeld als receptgeneesmiddelen, maar elke lidstaat mag een uitzondering maken. Nederland heeft al aangegeven van die uitzondering gebruik te maken en deze middelen vrij verkrijgbaar te houden. Het zou een enorm probleem worden als mensen voor elke koortslip of schimmelnagel naar de huisarts moeten.”
Maatschappelijke rol
“De komende jaren wil ik samen het vaste team van het CBD en de bedrijven de maatschappelijke rol van de drogist verder versterken. In onze lobby naar stakeholders en overheid zorgen we ervoor dat de belangen van de drogisterij als toegankelijke gezondheidsspecialist behartigd worden. We nodigen politici en andere beleidsmakers bijvoorbeeld uit voor een werkbezoek aan drogisterijen, waarbij ze een kijkje achter de schermen van de certificering nemen. Dat zijn prettige bijeenkomsten. De genodigden zijn heel geinteresseerd en hebben waardering voor de manier waarop alle bedrijven in de winkels en online vorm geven aan die verantwoorde zorg. Ons keurmerk garandeert dat een winkel of webshop wat dat betreft alles op orde heeft. En met de Groene Plus laten we die verantwoordelijkheid ook richting consumenten zien. Onderzoek wijst uit dat consumenten de campagne met de Groene Plus waarderen en dat ze daardoor inmiddels meer weten over de vakkenis van de drogist.”
Consumenten vragen internet – en steeds vaker AI – om advies. Hoe kun je als branche het beste daarmee omgaan?
“Tijdens onze Zomerbarbecue, die we samen met de Nederlandse Cosmetica Vereniging organiseren, vertelde huisarts Jojanneke Kant het een en ander daarover. Drogisterijen hebben, net zoals alle andere zorgverleners, veel last van mis- en desinformatie van influencers of online kanalen. Het valt niet mee om op de winkelvloer de mening van een populaire Tiktokker te weerleggen, maar goed opgeleide drogisten kunnen vertrouwen op hun kennis en klanten van een goed onderbouwd advies voorzien. Deze zomer laten we onderzoeken in welke mate mensen face-to-face contact waarderen bij medicijnadvies. De resultaten van dit consumentenonderzoek worden tijdens de Week van de Drogist in oktober 2026 gepresenteerd.”
Activiteiten
Hoe ziet jouw agenda voor dit jaar eruit?
“In september verwacht ik dus de plenaire behandeling van artikel 62 Geneesmiddelenwet en in de tweede week van oktober organiseren we de Week van de Drogist waarbij medische experts hun kennis delen met drogisten. Na de zomer komt ook de definitieve vertaling van de Europese wetgeving – dan gaat het implementatieproces van start.
Verder zijn er plannen om drogisterijen, op verzoek van VWS, te betrekken bij de verspreiding van jodiumtabletten. Ook ziet het ministerie wellicht een rol voor drogisten bij de promotie van condoomgebruik. Deze nationale campagne staat op de planning omdat het aantal SOA’s toeneemt. Een klein doorkijkje naar 2027: met VWS en GGD Ghor hebben we weer een samenwerking in de pijplijn in het kader van Gezond Zwanger Worden. Dit platform is ontstaan omdat het gebruik van foliumzuur daalt, wat kan leiden tot akelige gevolgen voor het ongeboren kindje. Aanstaande ouders komen nog niet in contact met medici voordat ze zwanger zijn, maar bij de drogist komt iedereen. De drogisterijwinkel of webshop biedt een mooie gelegenheid om veel mensen een korte boodschap over gezondheid mee te geven, en dat wordt gezien.”
Waar zit in dit alles echt jouw eigen passie?
“Ik vind de maatschappelijke rol van de drogist heel interessant en wil die samen met de branche verder uitbouwen. Steeds meer maatschappelijke organisaties en zorgpartijen zoeken de samenwerking met ons op. Dat geeft drogisten de waardering die zij verdienen. Ik vertaal ook graag samen met de bedrijven wetgeving naar de praktijk. Het is boeiend om die wetgeving goed uit te pluizen en gezamenlijk handen en voeten te geven. Bovendien zet ik me graag in voor meer duurzaamheid. Er komt bijvoorbeeld wetgeving rondom ‘greenwashing’ op ons af, net als maatregelen om resten van geneesmiddelen uit het water te zuiveren. Dit jaar verrichten we tevens de eindmeting rondom het brancheplan verpakkingen. Daarbij wordt gemeten of onder meer de doelstellingen over recyclebaarheid zijn gehaald. We zetten als CBD graag actief in op deze thema’s, want bezig zijn met gezondheid betekent ook dat je werkt aan een gezonde leefomgeving.”
